สัพเพเหระเรื่องทำบัญชี และภาษี  ตอนที่ 6

วัสดีค่ะ กลับมาพบกันใหม่อีกครั้งแล้วนะคะ ครั้งนี้เป็นครั้งที่ 6 แล้วค่ะ เรามาพูดกันต่อเรื่องมาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (Non-Publicly Accountable Entities) ค่ะ บางช่วงบางตอนผู้เขียนจะเขียนด้วยภาษาง่าย ๆ ต่อท้ายบทความเดิมค่ะ  ครั้งนี้เราก็ยังอยู่ในเนื้อหาของบทที่ 3 ซึ่งพูดถึงกรอบแนวคิดของมาตรฐานฉบับนี้

บทความที่นำเสนอข้างล่างนี้นำมาจาก ประกาศสภาวิชาชีพบัญชีฯ ฉบับที่ 20/2554 ลงวันที่ 12 เมษายน 2554

ลักษณะเชิงคุณภาพของข้อมูลในงบการเงิน

ลักษณะเชิงคุณภาพพื้นฐาน

19. วัตถุประสงค์หลักของการรายงานทางการเงิน คือ การให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจ

เชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงิน ข้อมูลดังกล่าวต้องมีลักษณะเชิงคุณภาพพื้นฐานดังต่อไปนี้

เชื่อถือได้ – ข้อมูลที่เชื่อถือได้ต้องนำเสนอเหตุการณ์เชิงเศรษฐกิจโดย ครบถ้วน เป็นกลางและปราศจากข้อผิดพลาดที่มีสาระสำคัญ

เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจ - ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจต้องสามารถสร้างความแตกต่างในการตัดสินใจได้อย่างมีสาระสำคัญ โดยช่วยผู้ใช้งบการเงินยืนยันผลของเหตุการณ์หรือรายการค้าที่คาดการณ์ไว้ในอดีต และคาดคะเนผลของเหตุการณ์หรือรายการค้าในปัจจุบันที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ลักษณะเชิงคุณภาพเสริม

20. นอกจากลักษณะเชิงคุณภาพพื้นฐานแล้ว ข้อมูลในรายงานทางการเงินต้องมีลักษณะเชิงคุณภาพ

เสริมเพื่อแยกข้อมูลที่มีประโยชน์ในการตัดสินใจมากกว่าออกจากข้อมูลที่มีประโยชน์ในการตัดสินใจ

น้อยกว่า ลักษณะเชิงคุณภาพเสริมมีดังต่อไปนี้

เปรียบเทียบกันได้ – ข้อมูลในรายงานทางการเงินต้องสามารถใช้ในการระบุความแตกต่างหรือความเหมือนของเหตุการณ์เชิงเศรษฐกิจระหว่างสองเหตุการณ์ได้ การใช้นโยบายทางการบัญชีมาถือปฎิบัติอย่างสม่ำเสมอจะสามารถช่วยให้ข้อมูลสามารถเปรียบเทียบกันได้

ยืนยันความถูกต้องได้ - ข้อมูลที่สามารถยืนยันความถูกต้องได้สามารถทำให้ผู้ใช้งบการเงินที่มีระดับของความรู้และความเป็นอิสระที่แตกต่างกันเกิดความเห็นที่ยอมรับร่วมกันได้ถึงแม้จะไม่เห็นด้วยอย่างสมบูรณ์ก็ตาม

ทันต่อเวลา – ข้อมูลที่มีความทันต่อเวลาจะต้องเป็นข้อมูลที่ผู้ใช้รายงานทางการเงินสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการตัดสินใจได้ก่อนที่ข้อมูลนั้นจะสูญเสียความสามารถในการมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจ

เข้าใจได้ - ข้อมูลที่ทำให้ผู้ใช้รายงานทางการเงินสามารถเข้าใจได้เป็นข้อมูลที่นำเสนออย่างกระชับชัดเจน โดยมีข้อสมมติว่าผู้ใช้รายงานทางการเงินมีความรู้พอควรเกี่ยวกับธุรกิจและกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องและมีความสามารถที่จะอ่านและวิเคราะห์รายงานทางการเงินได้โดยใช้ความพากเพียรพอควร

ข้อควรพิจารณาอื่น

21. ข้อมูลจะถือว่ามีสาระสำคัญ หากการไม่แสดงข้อมูลหรือการแสดงข้อมูลผิดพลาดมีผลกระทบต่อการ

ตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงิน ความมีสาระสำคัญขึ้นอยู่กับขนาดของรายการหรือขนาดของความผิดพลาดและ/หรือลักษณะของรายการที่เกิดขึ้นภายใต้สภาพการณ์เฉพาะ ซึ่งต้องพิจารณาเป็นแต่ละกรณี ดังนั้น ความมีสาระสำคัญจึงถือเป็นข้อพิจารณามากกว่าจะเป็นลักษณะเชิงคุณภาพซึ่งข้อมูลต้องมีหากข้อมูลนั้นจะถือว่ามีประโยชน์

22. โดยทั่วไป ผู้จัดทำงบการเงินต้องประสบกับความไม่แน่นอนอันหลีกเลี่ยงไม่ได้เกี่ยวกับเหตุการณ์

และสภาพแวดล้อมต่างๆ ตัวอย่างเช่น ความสามารถในการเก็บหนี้ การประมาณอายุการให้ประโยชน์

ของโรงงานและอุปกรณ์ และจำนวนการเรียกร้องค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นตามสัญญารับประกัน กิจการ

ต้องแสดงความไม่แน่นอนดังกล่าว โดยใช้หลักความระมัดระวังในการจัดทำงบการเงิน หลักความระมัดระวัง คือ การใช้ดุลยพินิจที่จำเป็นในการประมาณการภายใต้ความไม่แน่นอนเพื่อมิให้สินทรัพย์

หรือรายได้แสดงจำนวนสูงเกินไป และหนี้สินหรือค่าใช้จ่ายแสดงจำนวนต่ำเกินไป อย่างไรก็ตาม การใช้หลักความระมัดระวังมิได้อนุญาตให้กิจการตั้งสำรองลับหรือตั้งค่าเผื่อไว้สูงเกินไปโดยเจตนาแสดงสินทรัพย์หรือรายได้ให้ต่ำเกินไป หรือแสดงหนี้สินหรือค่าใช้จ่ายให้สูงเกินไป เนื่องจากจะทำให้งบการเงินขาดความเป็นกลาง ซึ่งมีผลต่อการความน่าเชื่อถือ

23. การพิจารณาความสมดุลระหว่างประโยชน์ที่ได้รับกับต้นทุนที่เสียไป เป็นประเด็นสำคัญสำหรับ

กิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะมากกว่ากิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ เนื่องจากกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะจะไม่ได้ประโยชน์จากการประหยัดจากขนาด (Economy of Scale) ทำให้ต้นทุนต่อหน่วยในการจัดทำรายงานการเงินสูงกว่า และกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะมีทรัพยากรเพื่อการจัดทำรายงานทางการเงินจำกัด

24. ในทางปฏิบัติ การสร้างความสมดุลระหว่างลักษณะเชิงคุณภาพต่างๆ ถือเป็นสิ่งจำเป็น วัตถุประสงค์

หลักคือการหาความสมดุลของลักษณะเชิงคุณภาพต่างๆ เพื่อให้งบการเงินบรรลุวัตถุประสงค์แต่ความสำคัญของลักษณะเชิงคุณภาพจะแตกต่างกันไปในแต่ละกรณี จึงจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพในการตัดสินใจเลือกความสมดุลดังกล่าว

ครั้งนี้ขอจบเพียงเท่านี้ก่อนนะคะ ยาวเกินไปจะทำให้เบื่อกันไปก่อน ครั้งหน้าเรามาพูดกันต่อ “การรับรู้รายการและองค์ประกอบของงบการเงิน” สวัสดีค่ะ

บรรณานุกรม

ประกาศสภาวิชาชีพฉบับที่ 20/2554 เรื่อง มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ ประกาศ ณ วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2554